भारत 6जी सेवा सुरू करणाऱ्या पहिल्या देशांमध्ये असेल : जिओ

• आयएमसीमध्ये जिओने सादर केले ‘गीगा मीमो रेडिओ’
कोल्हापूर :
भारतातील आघाडीची दूरसंचार कंपनी जिओने 6जी तंत्रज्ञानाच्या दिशेने आपली तयारी अधिक वेगवान केली आहे. 2030 मध्ये जागतिक स्तरावर 6जीचे मानक अंतिम होतील, तेव्हा भारत हे तंत्रज्ञान सुरू करणाऱ्या पहिल्या देशांमध्ये असेल, असा जिओचा दावा आहे. कंपनीने 6जीपूर्व तंत्रज्ञान संच (प्री-6जी स्टॅक) आणि ‘गीगा मीमो रेडिओ’ विकसित केले आहे. दिल्ली येथे सुरू असलेल्या इंडिया मोबाइल काँग्रेस 2026 मध्ये हे तंत्रज्ञान सादर करण्यात आले.
जिओच्या मते, 6जी नेटवर्कची क्षमता सध्याच्या 5जीच्या तुलनेत पाचपट अधिक असू शकते. तसेच, प्रतिसादासाठी लागणारा कालावधी (लेटन्सी) जवळपास दहापट कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे. सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, या नेटवर्कवर एकाच वेळी अधिक डेटा आणि वापरकर्ते हाताळता येतील. तसेच, एखाद्या आदेशाला प्रतिसाद मिळण्यासाठी लागणारा वेळही मोठ्या प्रमाणात कमी होईल. यामुळे डेटा वेगातही वाढ होईल. या तंत्रज्ञानाचा फायदा रिअल-टाइम कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय), होलोग्राफिक व्हिडिओ, वैद्यकीय सेवा, शिक्षण आणि इतर नव्या डिजिटल सेवांमध्ये होऊ शकतो.
इंडिया मोबाइल काँग्रेसमध्ये जिओने सादर केलेला ‘गीगा मीमो रेडिओ’ हा या तयारीतील महत्त्वाचा भाग आहे. भारतातील पहिला गीगा मीमो रेडिओ असल्याचा दावा जिओने केला आहे. यासोबतच कंपनीने एक सामायिक बेसबँड युनिटही सादर केले, जे 5जी आणि 6जी या दोन्ही तंत्रज्ञानांसाठी वापरता येऊ शकते.
6जीच्या स्पर्धेत केवळ अधिक क्षमता किंवा कमी प्रतिसाद कालावधी मिळवणे पुरेसे नाही. जागतिक मानके आणि तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या प्रक्रियेत सहभाग घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. जिओच्या मते, कंपनीने आतापर्यंत 8,000 हून अधिक पेटंटसाठी अर्ज दाखल केले आहेत. त्यापैकी शेकडो पेटंट 6जी तंत्रज्ञानाशी संबंधित आहेत. याशिवाय, जागतिक तंत्रज्ञान मानकांच्या निर्मितीसाठी 934 हून अधिक योगदान दिल्याचाही कंपनीचा दावा आहे.
जिओच्या मते, 6जीमुळे एआय आधारित सेवांना अधिक वेगाने प्रतिसाद देता येईल. जिथे त्वरित माहिती किंवा उत्तर मिळणे आवश्यक आहे, अशा सेवांना याचा विशेष फायदा होऊ शकतो. शेतकरी, डॉक्टर आणि विद्यार्थ्यांपर्यंत एआय आधारित सेवा पोहोचवणे, हे कंपनीने या तंत्रज्ञानाच्या संभाव्य उपयोगांपैकी एक म्हणून मांडले आहे. भविष्यातील नेटवर्क एआय-नेटिव्ह आणि क्वांटम-सुरक्षित बनवण्याच्या दिशेनेही जिओ काम करत आहे. त्यामुळे नेटवर्कचा वेग वाढवण्यासोबतच त्याची सुरक्षा अधिक मजबूत करण्यावरही भर दिला जात आहे.
जिओची तयारी केवळ 6जी नेटवर्क सुरू करण्यापुरती मर्यादित नाही. हार्डवेअर, सॉफ्टवेअर, पेटंट आणि जागतिक तंत्रज्ञान मानके या चारही क्षेत्रांमध्ये आपली उपस्थिती वाढवण्याचा कंपनीचा प्रयत्न आहे. ‘इंडियाज 6जी इन द मेकिंग’ आणि ‘फ्रॉम इंडिया टू द वर्ल्ड’ या संकल्पनांद्वारे जिओने भारतातून जागतिक स्तरावर 6जी तंत्रज्ञान विकसित करण्याचा आपला दृष्टिकोन मांडला आहे.
——————————————————-